Mua Thu Ha Noi

Đã mang lấy nghiệp vào thân Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa

Chuyện của mình

Tác giả: Đỗ Đức

 

Lời tác giả:

Ba lần lên Hà Giang, chuyến xa nhất cách đây 27 năm, nhưng chưa lần nào tôi có được cơ may gặp mặt anh hung Sùng Dúng Lù. Chiến công năm xưa của ông, tay không vào hang gọi cha con trùm phỉ Vàng Vạn Ly ra đầu thú gây ấn tượng rất lớn đối với tôi. Rồi bao nhiêu chuyện kể về ông trong đời thường đã phủ lên nhân vật này nhiều màu sắc huyền thoại. Tôi tự nhủ không gặp được ông âu cũng là một cái may, để trong tôi kỷ niệm về ông giữ mãi vẻ đẹp diệu kỳ.

Năm 1995, Nhà xuất bản Văn hóa Dân tộc cùng Sở Văn hóa Thông tin Hà Giang xuất bản cuốn truyện tranh “Vào hang bắt cọp” kể về chiến công của Sùng Dúng Lù. Số tiền trên 3 triệu đồng thu được từ cuốn sách đã được gom vào sổ tiết kiệm tình nghĩa tặng Anh hung. Chuyến ấy tôi cũng không đi được…

Ước mong một lần được gặp ông chưa thành và sẽ không bao giờ thực hiện được nữa. Bởi năm 1998 ông đã qua đời vì tuổi già sức yếu. Bài viết này về ông không chỉ là lời viếng muộn mằn với con ngời tôi hằng kính trọng, mà cũng muốn một lần được vẽ lại tấm chân dung ông, một bức chân dung cũng nhuốm màu huyền thoại để tặng tất cả những ai đã một lần biết đến ông hoặc nghe kể về ông…

Cây trúc Vần Chải sông chen với đá nhưng mọc lên thì thẳng tắp. Cây to bổ đôi đem lợp mái nhà bền hơn gỗ Pơ mu. Cây nhỏ làm cần câu bán cũng được tiền. Về Hà Nội mình đã thấy cây trúc như thế, nhưng người Hà Nội lại trầm trồ khen, gọi là trúc Quân tử. Nếu họ tận mắt nhìn thấy cây trúc Vần Chải thì sẽ bảo sao nhỉ?

Có lần người Hà Nội lên Phó Bảng gặp hai ông già người Mông tranh luận. Nghe câu: “mắt mày xấu, nhìn cái gì cũng xấu” thì người Hà Nội reo lên “giỏi lắm, đó là triết học”, cao siêu lắm, thâm thúy lắm. Mình thấy chẳng có gì là lạ cả. Cái lý ấy người Mông mình vẫn nói với nhau hàng ngày đấy thôi.

Mình biết thổi khèn từ bé. Tiếng khèn vi vút vui tai để đi đường đỡ thấy xa, có thế thôi. Nhưng người Hà Nội lại bảo trong tiếng khèn của mình có tiếng thác rơi, gió thổi, có tiếng chim họa mi, có lời thủ thỉ tâm tình của rừng đại ngàn. Sao mình thổi mãi mà không nghe thấy gì. Chả nhẽ người Hà Nội lại tài nghe hơn mình.

Cây chè ở miền núi thì đâu chẳng có. Ấy vậy mà chỉ có người Hà Nội mới biết đâu là chè ngon. Họ phân biệt được đâu là chè Tân Cương đâu là chè La Bằng hoặc chè Phú Thọ, biết chè nào là quí nhất. Họ còn thóc mách biết đến cả hai ngàn gốc chè Shan ở Lũng Phìn bốn mùa sống trong sương mù, cho thứ chè thơm mát quý như đồ uống của thần tiên. Thế mà người Đồng Văn mình uống chè Lũng Phìn chỉ thấy như uống nước thường mà thôi.

Hồi còn trẻ làm dân quân tiễu phỉ, mình tay không vào hang núi gọi phỉ về hàng có gì khó lắm đâu. Bởi thằng phỉ ấy là người quen biết cùng bản, mình đi bảo nó lấy cái lý đúng để nó biết đường về. Mình gọi được nó về. Thế mà mình được khen lắm, được bảo là dũng cảm, được phong Anh hùng, được cấp hẳn một bằng khen rõ to. Lần ấy người Hà Nội cũng bảo giỏi lắm, tốt lắm. Ừ thì bảo thế mình cũng biết thế.

Nhớ lần về Hà Nội làm khách, được đón trong cái nhà to. Nhưng tối đèn sáng quá làm giấc ngủ không yên, phải dậy tắt đèn đi mới ngủ được. Còn cái giường nằm êm đến mức không muốn dậy. Mình bảo là cái giường lười. Nhưng người Hà Nội lại bảo “ thế mới tốt”. Tốt gì, tốt cho cái lười thì có. Còn khổ nhất là đi vệ sinh, đèn sáng quá, xấu hổ. Ngồi xuống thấy lạnh ngắt, không… đi được. Lúc ấy lại nhớ quá cái nương đá cạnh nhà ở Vần Chải có gió đi lại nhiều mát lắm. Khi người Hà Nội biết chuyện họ lại tủm tỉm cười bảo “đó là tại chưa quen”. Ôi làm sao mà quen được.

Nhớ cái ngày mình với lão phỉ đầu thú trở thành thông gia, có rất nhiều lời bàn tán. Có người con cho là mình mất lập trường.  Người Hà Nội biết chuyện bảo: “cứ như tiểu thuyết ấy nhỉ”. Mình không biết đó là lời khen hay chê.

Ngày họa sĩ ở Hà Nội lên, gọi cả bản mình lên nương đá, đứng dưới nắng để họa sĩ vẽ. Một ngày, hai ngày rồi ba ngày, đứng không mà mỏi hơn cả đi làm. Mình bảo họa sĩ “cả bản bỏ việc thế này là không tốt đâu” thì họa sĩ Hà Nội bắt lý “sao không tốt, vẽ anh hùng để tuyên truyền cho cả nước biết, đấy là việc tốt”. Mình đành bảo bà con đứng thêm một ngày nữa, trong bụng không thông nhưng lại nghĩ chả nhẽ họa sĩ Hà Nội lại sai.

Người Hà Nội với mình là thế. Cái nó bảo tốt thì mình thấy bình thường. Cái mình không thích nó bảo hay. Có phải tại mình ở trên núi cao nên hay nghĩ thấp xuống, còn người Hà Nội ở đất thấp nên hay nghĩ cao lên. Không biết có đúng thế không?

Mới hôm đây nhất có một đoàn khách từ tỉnh lên, có người Hà Nội đi cùng. Họ gặp gỡ thăm hỏi như đã quen lâu. Nói gì nhiều lắm. Rồi cuối cùng họ tặng cái sổ tiết kiệm ghi tên mình bảo là quà tình nghĩa. Mình cũng thấy lại vì toàn là người chưa quen thì tình nghĩa cái gì… Ừ, nhưng thế này thì được đây, mình đang thiếu sáu mươi nghìn để mua con lợn, mà xem sổ tiết kiệm tặng mình lại có đến ba triệu đồng. Nhưng làm sao họ biết mình thiếu tiền nhỉ? Mình có kêu ca với ai bao giờ đâu. Phải tìm hiểu mới được. Cái này gọi là tình nghĩa thì cũng đúng với cái lý đây.

Ôi! Với người Hà Nội thì cái gì cũng phải tìm hiểu thôi. Cái lý thì gần nhau nhưng khi nói với nhau thoạt đầu cứ tưởng là chuyện ngược chiều.

Tháng 5/2000

Advertisements

14/01/2012 - Posted by | Cuộc sống quanh tôi, Truyện ngắn hay | , , ,

10 phản hồi »

  1. “Với người Hà Nội thì cái gì cũng phải tìm hiểu thôi”.
    Kể cả với Mùa thu Hà nội cũng thế 😀

    Bình luận bởi cua đồng | 15/01/2012 | Phản hồi

    • Mùa Thu Hà Nội cũng có một số bí ẩn không tuân theo quy luật tự nhiên đấy ạ. Rất đáng tìm hiểu

      Bình luận bởi CÚN | 16/01/2012 | Phản hồi

  2. Bao giờ thì em về HN?
    Anh ở SG đến hết tháng Giêng âm lịch. Tranh thủ đi Củ chi nhé?

    Bình luận bởi Đồ Trọc | 16/01/2012 | Phản hồi

    • Em bay vào SG ngày 16/1 âm lịch. Sẽ dành thời gian đi chơi Củ Chi anh ạ

      Bình luận bởi CÚN | 16/01/2012 | Phản hồi

  3. Tem! 😀

    Bình luận bởi | 16/01/2012 | Phản hồi

    • Ôi Tem vàng dành cho anh Mô

      Bình luận bởi CÚN | 16/01/2012 | Phản hồi

  4. Cún toàn ăn tết hanoi.chán.
    đã vậy tớ cũng bỏ sg đi bụi.
    bá cáo cún:mùng 5 tớ bay ra huế sau đó sẽ rong ruổi bằng xe “đò” 😆 đến tối mùng 9 thì về tới sài gòn.
    cún ăn tết bên gia đình vui nhé.tớ chẳng còn gia đình ở ngoải đó để mà về………….

    Bình luận bởi xuanhoa | 17/01/2012 | Phản hồi

    • Xuân Hoa đi xe đò à? Thú vị nhỉ, chúc một mùa Xuân thêm nhiều niềm vui trọn với bạn nhé

      Bình luận bởi CÚN | 20/01/2012 | Phản hồi

  5. Chuyện này Cún viết từ năm 2000, đọc thật là hấp dẫn, miền ngược miền xuôi cứ ngược nhau hết cả Cún hầy.
    Chúc Cún và gia đình đón xuân vui vẻ nhé. 😆

    Bình luận bởi Hà Bắc | 18/01/2012 | Phản hồi

    • Không phải chuyện em viết đâu ạ, của bác Đỗ Đức đó chị. Chúc chị và gia đình sang một năm mới nhiều thành công và bình an hơn năm ngoái

      Bình luận bởi CÚN | 20/01/2012 | Phản hồi


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: